Nadpotliwość dłoni i stóp - przyczyny i możliwości leczenia
Nadpotliwość dłoni i stóp oznacza wydzielanie potu większe niż potrzebne do regulacji temperatury ciała. Może utrudniać codzienne funkcjonowanie, pracę i kontakty społeczne. Przed rozpoczęciem leczenia warto ustalić, czy ma charakter pierwotny, czy może być objawem innego problemu zdrowotnego.
Czym jest nadpotliwość dłoni i stóp?
Nadpotliwość, czyli hyperhidrosis, oznacza nadmierne wydzielanie potu wykraczające poza potrzeby termoregulacyjne organizmu. W postaci ogniskowej często obejmuje dłonie, podeszwy stóp lub pachy.
Pierwotna nadpotliwość ogniskowa zwykle rozpoczyna się wcześniej w życiu i może występować rodzinnie. Nadmierne pocenie może również być wtórne do chorób, leków lub innych czynników.
Problem może wpływać na chwytanie przedmiotów, korzystanie z urządzeń elektronicznych, dobór obuwia i komfort codziennego funkcjonowania.
Co może powodować nadpotliwość dłoni i stóp?
Pierwotna nadpotliwość ogniskowa. Występuje bez innej uchwytnej choroby i wiąże się z nadmierną aktywnością mechanizmów kontrolujących gruczoły potowe.
Leki. Niektóre leki mogą zwiększać potliwość.
Choroby ogólnoustrojowe. Nadmierne pocenie może towarzyszyć m.in. zaburzeniom hormonalnym, metabolicznym, neurologicznym lub infekcjom.
Czynniki emocjonalne. Stres może nasilać pocenie dłoni i stóp, ale nie oznacza to, że problem ma wyłącznie podłoże psychologiczne.
Kiedy nadpotliwość wymaga konsultacji?
Konsultacja jest wskazana, jeśli nadmierne pocenie pojawiło się nagle, występuje również podczas snu, obejmuje całe ciało lub towarzyszą mu inne objawy, takie jak utrata masy ciała, kołatanie serca czy gorączka.
Ocena lekarska pozwala odróżnić pierwotną nadpotliwość ogniskową od potliwości wtórnej i dobrać odpowiednie postępowanie.
MOŻLIWE METODY
Metody postępowania dobieramy do charakteru problemu
Dobór metody zależy od obrazu klinicznego, przyczyny problemu, jego nasilenia oraz indywidualnych potrzeb skóry. Poniżej pokazujemy metody, które mogą być brane pod uwagę po odpowiedniej kwalifikacji.
Czego unikać przy nadpotliwości?
Nie należy zakładać, że każda nasilona potliwość jest pierwotną nadpotliwością. Nowe lub nietypowe objawy wymagają diagnostyki.
Nie warto również ograniczać płynów w celu zmniejszenia pocenia, szczególnie podczas upałów lub wysiłku.
Przed zastosowaniem metod zabiegowych należy omówić przeciwwskazania, możliwe działania niepożądane i czas utrzymywania się efektu.
WIEDZA
Najczęstsze pytania.
Czy nadpotliwość dłoni i stóp jest chorobą?
Pierwotna nadpotliwość ogniskowa jest rozpoznawanym problemem medycznym, jeśli nadmierne pocenie utrudnia funkcjonowanie.
Czy stres jest przyczyną nadpotliwości?
Może nasilać objawy, szczególnie na dłoniach i stopach, ale nie jest jedynym możliwym mechanizmem.
Czy toksyna botulinowa może być stosowana na dłonie i stopy?
Może być rozważana w leczeniu ogniskowej nadpotliwości u odpowiednio zakwalifikowanych pacjentów. Zabieg w tych lokalizacjach wymaga indywidualnej oceny.
Czy efekt leczenia jest trwały?
W przypadku metod czasowo ograniczających aktywność gruczołów potowych efekt nie jest trwały i może wymagać powtarzania.
Kiedy potliwość może oznaczać inną chorobę?
Szczególnie wtedy, gdy zaczyna się nagle, jest uogólniona, występuje w nocy lub towarzyszą jej inne objawy ogólne.
ŹRÓDŁA
Źródła i literatura.
- Walling HW. Clinical differentiation of primary from secondary hyperhidrosis. Journal of the American Academy of Dermatology. 2011;64(4):690-695.
- American Academy of Dermatology Association (AAD). Hyperhidrosis: Diagnosis and treatment.
- International Hyperhidrosis Society. Materiały kliniczne dotyczące nadpotliwości.
NASTĘPNY KROK
Zacznijmy od konsultacji.
Podczas konsultacji oceniamy potrzeby, wskazania i dotychczasowe postępowanie. Dopiero na tej podstawie określamy, czy dana metoda ma właściwe miejsce w planie terapii.